Czym jest program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK?

Program   EDUKACJA   DO KULTURY. GDAŃSK  jest oparty na dwóch filarach: edukacji i kulturze. Odpowiada na ciągłe zapotrzebowanie   w   systemie   edukacji   na   wiedzę   o   sztuce,   kulturze,   historii współczesnej i dziedzictwie kulturowym. Służy rozwijaniu   i   pielęgnowaniu   lokalnej   tożsamości. Pozwala wzmacniać   środowiska   specjalistów   zajmujących   się   edukacją kulturową. Jest też  źródłem  informacji   o   wydarzeniach   kulturalnych   dla gdańszczanek i gdańszczan.

Działania wpisujące się w założenia programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK powinny spełniać cztery kluczowe kryteria: 

• być otwarte na potrzeby i oczekiwania odbiorców,

• angażować uczestników,

• wspierać ich refleksyjność i krytyczne myślenie,

• pozwalać rozwijać kompetencje kulturowe i kulturalne.

Podsumowanie roku 2025

Sprawdź, co działo się w programie EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK

W 2025 roku program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK nie zwalniał tempa! Nasz cel pozostaje niezmienny – chcemy, aby kultura była dla każdego gdańszczanina i gdańszczanki czymś bliskim i inspirującym. Przez ostatnie dwanaście miesięcy łączyliśmy świat szkół z energią gdańskich instytucji kultury, wspieraliśmy organizacje pozarządowe, dawaliśmy artystom przestrzeń do działania, a to nadal nie wszystko. To był rok pełen twórczych spotkań, nowych pomysłów i wspólnego odkrywania tożsamości naszego miasta. W 2025 roku działaliśmy prężnie, a do zrealizowanych inicjatyw należy:

OPRACOWANIE TEKSTÓW, MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH, EKSPERCKICH I PROMOCYJNYCH

W ramach realizacji programu powstają materiały edukacyjne, teksty specjalistyczne, który stanowią praktyczne narzędzia wspierające codzienną edukację kulturową i kulturalną w placówkach oświatowych, instytucjach kultury oraz innych podmiotach i organizacjach w Gdańsku, a także poza naszym miastem.

W sierpniu 2025 roku, z inicjatywy nauczycielek aktywnie realizujących założenia programu, powstał Kulturalny Kalendarz EDK. GDAŃSK. Publikacja ma służyć jako stały element wyposażenia pokoi nauczycielskich oraz sal lekcyjnych, ułatwiając planowanie działań kulturalnych w całym roku szkolnym. Aby zapewnić powszechny dostęp do tych materiałów, wydrukowano 200 egzemplarzy kalendarza, który był rozdawany podczas spotkania dyrektorów i dyrektorek inaugurującego nowy rok szkolny oraz rozsyłany do szkół pocztą. Kalendarz został udostępniony również w formie cyfrowej (plik PDF) na stronie programu, co pozwala na jego wydruk i wykorzystanie w każdej gdańskiej szkole i przedszkolu.

W grudniu 2025 roku opracowano tekst publikacji będącej praktycznym podsumowaniem dotychczasowych działań w ramach interwencji i rezydencji artystycznych zrealizowanych w ramach programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK w gdańskich placówkach edukacyjnych.

 Artyści realizujący interwencje oraz rezydencje artystyczne podzielili się w niej swoimi autorskimi pomysłami, które były wdrażane podczas spotkań z dziećmi i młodzieżą w szkołach i przedszkolach. Publikacja ta stanowi cenne narzędzie dla nauczycieli i edukatorów, oferując gotowe rozwiązania pozwalające na wykorzystanie języka sztuki w codziennej pracy dydaktycznej oraz wspieranie dobrostanu i sprawczości uczniów.

Swoim doświadczeniem i sprawdzonymi w praktyce pomysłami podzielili się: Aurora Lubos – tancerka i performerka, Jacek Panek – aktor i pedagog teatru, Krzysztof Olechnowicz – fotograf i twórca wideo, Paweł Król – artysta plastyk.

Publikacja będzie dostępna w wersji elektronicznej oraz papierowej w 2026 r. po opracowaniu graficznym i wydruku.

ORGANIZACJA III PRZEGLĄDU TWÓRCZOŚCI UCZNIOWSKIEJ – SZKOLNE SCENY

1 marca 2025 r. na trzech scenach Miejskiego Teatru Miniatura odbył się III PRZEGLĄD TWÓRCZOŚCI UCZNIOWSKIEJ SZKOLNE SCENY 2025, zorganizowany przez Miasto Gdańsk i biuro programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. Wydarzenie było okazją do zaprezentowania dorobku gdańskiej młodzieży ze szkół ponadpodstawowych, obejmującego spektakle teatralne oraz wystawę prac plastycznych.

W tegorocznej edycji wystąpili:

• Młodzieżowa Akademia Teatralna i Teatr „Ephata” (XX LO),
• grupa art.ywiści (I LO),
• Teatr Collegium Gedanense (Liceum Collegium Gedanense),
• grupa KSIKSLO (XIX LO),
• grupa warsztatowa z Akademii Miniatury.

Widzowie zobaczyli pięć różnorodnych przedstawień: „Romeo i Julia w czterech odsłonach”, „Twoje niebo (i tak) wciąż nad nami”, „O chłopcu, który nie chciał się bać”, „Ale antyk…” oraz „Welcome to the Jungle”.

Ważnym elementem programu było spotkanie dla twórców, które odbyło się po spektaklach. Służyło ono omówieniu prezentacji oraz sieciowaniu młodych artystów. Młodzież wzięła w nim aktywny udział, dzieląc się swoimi refleksjami i wrażeniami z procesu twórczego. W spotkaniu podsumowującym uczestniczyli również Michał Derlatka – dyrektor Miejskiego Teatru Miniatura oraz aktorzy: Magdalena Żulińska i Kamil Marek Kowalski, którzy wspólnie z uczniami analizowali tegoroczne prezentacje.

Wydarzeniu towarzyszyła wystawa prac uczniów i uczennic z XIX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku.

III PRZEGLĄD TWÓRCZOŚCI UCZNIOWSKIEJ SZKOLNE SCENY ponownie stał się przestrzenią dla młodych ludzi do wyrażania emocji, pytań o współczesność i prezentowania własnej wrażliwości artystycznej. W przeglądzie wzięło udział 580 widzów.

ORGANIZACJA WIZYTY STUDYJNEJ DLA EDUKATORÓW, EKSPERTÓW
W KRAKOWIE

W dniach 27–28 listopada 2025 r. zorganizowano wizytę studyjną w Krakowie dla grupy edukatorów oraz nauczycielek z gdańskich instytucji kultury i placówek oświatowych liczącej 22 osoby. Wyjazd służył analizie dobrych praktyk oraz wymianie doświadczeń w wiodących ośrodkach edukacji kulturowej.

Program wizyty obejmował warsztat i spotkania w trzech instytucjach: Małopolskim Instytucie Kultury (zespół: Maja Dobkowska, Izabela Bryzik, Kinga Kołodziejska, Piotr Knaś), Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK (Magdalena Mazik i Anna Pyzik) oraz Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej (Daniel Arbaczewski i Łukasz Zaleski).

W wizycie uczestniczyli przedstawiciele gdańskich instytucji kultury: Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, Muzeum Gdańska, Klubu ŻAK, Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańskiego Archipelagu Kultury, Gdańskiej Galerii Miejskiej, Instytutu Kultury Miejskiej, Teatru Miniatura, Teatru Wybrzeże, Europejskiego Centrum Solidarności, Nadbałtyckiego Centrum Kultury oraz Muzeum II Wojny Światowej. Sektor oświaty reprezentowały osoby ze Szkół Podstawowych nr 19, 23, 33 (ZSO nr 2) oraz XV Liceum Ogólnokształcącego im. Zjednoczonej Europy. W wyjeździe wzięła udział przedstawicielka Biura Prezydenta ds. Kultury UMG.

Wizyta w Krakowie wpisuje się w zapoczątkowany w 2024 roku cyklu wyjazdów w ramach programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. Pierwsza wizyta studyjna odbyła się w dniach 21–22 listopada 2024 r. w Warszawie we współpracy z TR Warszawa, Staromiejskim Domem Kultury oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Realizacja obu wizyt pozwoliła na bezpośrednie zapoznanie się z zróżnicowanymi modelami edukacji, co sprzyja budowaniu spójnej wizji działań oraz wzmacnianiu współpracy między sektorem kultury i edukacji w Gdańsku.

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE W PROGRAMIE EDK. GDAŃSK

W marcu 2025 r. rozstrzygnięto otwarte konkursy ofert dla organizacji pozarządowych na realizację zadań wspierających literaturę, edukację kulturalną oraz dziedzictwo niematerialne miasta. Celem dofinansowania było wsparcie inicjatyw rozwijających lokalne środowisko literackie, zwiększających dostęp do kultury oraz przybliżających historię i tożsamość Gdańska poprzez badania i wydarzenia edukacyjne. Na zadania dotyczące edukacji kulturowej, służącą rozwijaniu pasji i aktywności twórczej mieszkańców, Miasto Gdańsk przeznaczyło 150 000 zł. Dofinasowanie otrzymały:

• FUNDACJA OŚMIORNICE KREATYWNOŚCI (Rusz swój mózg!),
• SPORTOWE INICJATYWY POMORZE (NAPOTKANI),
• OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W GDAŃSKU – ŚWIBNIE (Kiedyś wieś, dzisiaj miasto),
• FUNDACJA GENERACJA (Kino Podwórkowe),
• STOWARZYSZENIE WAGA (Kulturka),
• STOWARZYSZENIE MAGNOLIA (Klucz do Zaczarowanego Świata),
• FUNDACJA AWARENESS (EDUKACJA PRZEZ FILM).

Nowe przedsięwzięcia były realizowane w różnych dzielnicach Gdańska, integrując lokalne społeczności wokół współczesnych potrzeb edukacyjnych i historycznego dziedzictwa miasta.

EDK. GDAŃSK W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

Program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK jest realizowany w przedszkolach, szkołach podstawowych i średnich przez gdańskie nauczycielki i nauczycieli. Aktualnie do programu jest zapisanych ponad 200 osób, które realizują aktywnie program w swoich placówkach, wykorzystując materiały stworzone przez zespół programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK na lekcjach, warsztatach, zajęciach pozalekcyjnych.

Grupa nauczycielska EDUKACJA DO KULTURY GDAŃSK

Program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK nieustannie rozwija się dzięki zaangażowaniu gdańskich nauczycieli i nauczycielek, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń, wspólnego rozwoju i budowania innowacyjnych rozwiązań edukacyjnych w gdańskich szkołach i przedszkolach.

Miniony rok szkolny okazał się niezwykle owocny, przynosząc niemal 70 nowych zgłoszeń nauczycielskich oraz aktywny udział 25 osób w cyklicznych warsztatach realizowanych we współpracy z projektem Kreatywna Pedagogika. Na podstawie formularzy podsumowujących zrealizowane inicjatywy gdańskim placówkom wręczono 20 kolejnych certyfikatów uczestnictwa, będących dowodem aktywnej realizacji programu poprzez spełnienie trzech kluczowych warunków: przeprowadzenie minimum pięciu lekcji inspirowanych materiałami EDK, udział w warsztatach w instytucji kultury oraz zrealizowanie autorskiej inicjatywy kulturalnej w placówce, czego wyjątkowym przykładem był projekt „STEAM o Gdańsku” w SP nr 39 obejmujący całą szkołę, a także kreatywne działania w Przedszkolu im. Panienki z Okienka, Conradinum czy Zespole Szkół Specjalnych nr 1 (Batorówka).

W 2025 roku kontynuowano comiesięczne warsztaty prowadzone przez Martę Jankowską. Grupa, licząca obecnie 25 aktywnych osób, zrzesza nauczycieli wszystkich szczebli – od przedszkoli po szkoły średnie – oraz przedstawicieli gdańskich instytucji kultury. Spotkania odbywają się w formie hybrydowej (on-line oraz stacjonarnie).

W lutym 2025 r. w ramach cyklu „Ferie w Teatrze Miniatura” odbyły się warsztaty sensoryczne „Miniaturowe spa | Strefa Relaksu dla nauczycieli”. Prowadzone przez Adama Gibkiego zajęcia w przestrzeni spektaklu „Niewidoczne” skupiały się na budowaniu dobrostanu nauczycieli poprzez kreatywność i pracę z ciałem. W spotkaniu uczestniczyło 25 nauczycielek z różnych poziomów edukacyjnych.

W roku szkolnym 2025/2026 pierwsze spotkanie grupy nauczycielskiej odbyło się w listopadzie. Było to spotkanie informacyjno-organizacyjne. Omówiono zasady aktywnego udziału w programie (min. 5 lekcji, warsztaty, inicjatywa końcowa) oraz zebrano potrzeby uczestników.

15 grudnia 2025 r. spotkanie odbyło się w Teatrze Miniatura przy wspólnym stole. Uczestniczyli w nim nauczyciele, przedstawiciele instytucji kultury, organizacji pozarządowych oraz Biura Prezydenta ds. Kultury UMG. Część warsztatową poprowadził zespół edukacji teatru pod wodzą Moniki Tomczyk. Był to czas podsumowań i sieciowania, w którym szczególnie wybrzmiał głos naszych ambasadorek: Joanny Nikulin-Stawińskiej oraz Justyny Wołoszyk-Brzezińskiej.

Cykliczne spotkania grupy nauczycielskiej będą kontynuowane w roku 2026.

REZYDENCJE ARTYSTYCZNE W GDAŃSKICH SZKOŁACH I PRZEDSZKOLACH

W 2025 roku program rezydencji artystycznych wszedł w fazę intensywnej realizacji działań zaplanowanych po sukcesie jesiennego pilotażu. W drugim semestrze roku szkolnego 2024/2025 artyści i artystki, Aurora Lubos i Paweł Król, kontynuowali współpracę z gdańskimi placówkami oświatowymi (I Liceum Ogólnokształcącym w Gdańsku oraz Szkołą Podstawową nr 16 w Gdańsku), realizując rozszerzone cykle warsztatowe. Działania te koncentrowały się na budowaniu długofalowych relacji między twórcami a społecznościami szkolnymi, kładąc szczególny nacisk na wspieranie dobrostanu uczniów oraz rozwijanie ich sprawczości poprzez różnorodne formy ekspresji, takie jak taniec, ruch oraz sztuki wizualne. Doświadczenia zebrane w tym okresie, w tym ewaluacja przeprowadzona po zakończeniu pierwszych pełnych rezydencji, stały się fundamentem do opracowania harmonogramu i założeń programowych dla kolejnej edycji rezydencji oraz interwencji, które wystartowały w nowym roku szkolnym 2025/2026.

W pierwszym semestrze roku szkolnego 2025/2026, w ramach programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, kontynuowano współpracę placówek oświatowych z artystami w formie rezydencji artystycznych. Od października do grudnia 2025 roku grupy warsztatowe pracowały nad autorskimi projektami, które odpowiadały na bezpośrednie potrzeby dzieci i młodzieży. W programie uczestniczyli następujący artyści:

• Aurora Lubos (taniec) – prowadziła zajęcia z edukacji tanecznej, pomagając uczestnikom wyrażać emocje i potrzeby poprzez ruch,
• Jacek Panek (aktorstwo) – realizował warsztaty teatralne skupione na pracy z ciałem, głosem i wyobraźnią, budując empatię i koncentrację uczestników,
• Krzysztof Olechnowicz (fotografia i film) – wprowadzi uczniów w proces tworzenia etiud filmowych – od teorii obrazu i pracy w studio po montaż materiałów.

Rezydencje artystyczne w bieżącym roku szkolnym były realizowane w następujących instytucjach: Przedszkole nr 84 „Bursztynowy Domek” w Gdańsku, Szkoła Podstawowa nr 1 im. Mariusza Zaruskiego w Gdańsku, Szkoła Podstawowa nr 23 im. Dzieci Świata, Szkoła Podstawowa nr 47 im. Kaszubskiej Brygady WOP w Gdańsku, Szkoła Podstawowa nr 49 im. ks. Bronisława Komorowskiego w Gdańsku, Szkoła Podstawowa nr 50 im. Emilii Plater w Gdańsku.

Dotychczasowe działania w 2024 i 2025 roku, obejmujące zarówno interwencje, jak i rezydencje, pozwoliły dotrzeć do niemal pół tysiąca gdańskich dzieci i młodzieży z 18 placówek edukacyjnych.

EDK. GDAŃSK – DZIAŁANIA DLA INSTYTUCJI KULTURY

Przez cały rok aktualizowana i prezentowana była oferta edukacyjna gdańskich i pomorskich instytucji kultury na platformie programu – edukacjadokultury.gdansk.pl – zarówno w kalendarzu jak i bazie EDK.

Kontynuowane były cykliczne spotkania i warsztaty dla edukatorów z instytucji warsztaty, sesje sieciujące, rozwojowe oraz przedstawiające dobre praktyki dla edukacji kulturalnej i kulturowej. Zrealizowano kolejną edycję konkursu ofert na realizację projektów z zakresu edukacji kulturowej w Gdańsku dla miejskich instytucji kultury, przeznaczając na to zadanie kwotę 80.000 złotych.

W ramach naboru ofert wskazano konieczność wpisania się w główne cele programu: wzrost wiedzy o historii, dziedzictwie narodowym i współczesności Gdańska, pielęgnowanie i rozwijanie tożsamości lokalnej oraz narodowej, umacnianie świadomości obywatelskiej w kontekście miejskim, państwowym i europejskim, pobudzenie zaangażowania obywatelskiego i kreatywności artystycznej, zachęcanie do aktywnego udziału w wysokojakościowych wydarzeniach kulturalnych, podnoszenie kompetencji kulturowych mieszkańców.

Wśród dofinansowanych projektów znalazły się propozycje: Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego (GDAŃSKIE ARCHETYPY), Instytutu Kultury Miejskiej (GRAJ W DZIELNICĘ), Muzeum Gdańska (GDAŃSKI ŚWIAT, CZYLI O PODRÓŻACH W NOWOŻYTNYM GDAŃSKU), Gdańskiego Archipelagu Kultury (RADIO STOGI NADAJE).

PROMOCJA PROGRAMU

W 2025 roku w dalszym ciągu realizowano wiele inicjatyw i działań promocyjno – informacyjnych, aby założenia, działania programu projekty trafiły do jak największej grupy odbiorców.

W 2025 roku wdrożona została nowa oprawa graficzna strony internetowej. Stale aktualizowana jest platforma internetowa programu z kalendarzem działań edukacyjnych – www.edukacjadokultury.gdansk.pl. Platforma adresowana jest zarówno do odbiorców programu (m.in. osób prywatnych – uczniów, rodziców, seniorów a także nauczycieli, animatorów, edukatorów, przewodników turystycznych), jak i jego twórców i realizatorów. Znajdują się tu treści dotyczące programu – jego założeń, współtwórców – realizatorów (baza EDK), ważnych wydarzeń i inicjatyw oraz materiały, inspiracje, dobre praktyki. Jednym z najważniejszych elementów platformy jest kalendarz działań i wydarzeń edukacyjnych w Gdańsku z podziałem, możliwością filtrowania wyszukiwarki – ze względu na datę, odbiorcę lub rodzaj działania edukacyjnego. Dzięki temu z platformy mogą korzystać zarówno odbiorcy indywidualni, jak i grupy zorganizowane w każdym wieku. W ramach dotacji sfinansowana została usługa stałej obsługi platformy internetowej oraz bieżącego serwisu.

W drugim kwartale 2025 roku zainicjowano regularną publikację materiałów edukacyjnych w ramach cyklu #eduwtorki w mediach społecznościowych, promując dobre praktyki, sprawdzone pomysły edukacyjne wśród rodziców i pedagogów.

W ramach promocji programu w 2025 roku przedstawiciele biura EDK. GDAŃSK brali udział w wielu spotkaniach, wydarzeniach konferencyjnych, szkoleniowych, współpracowano także przy organizacji konkursów.

WSPÓŁPRACA Z SENIORAMI

6 kwietnia 2025 roku odbyły się spotkania koncepcyjne z Gdańską Radą Seniorów, mające na celu, wypływające z potrzeb tej grupy, włączenie jej członków w działania edukacyjne realizowane w szkołach. Wypracowany został wstępny pomysł na realizacje tego działania. 22 kwietnia przedstawicielki biura wzięły też udział w posiedzeniu Komisji Kultury Gdańskiej Rady Seniorów, w której zasiada ambasadorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK – Joanna Dunajska, opowiadając o działaniach i planach realizowanych w ramach programu.

Konferencji „Sztuka Edukacji. Uczymy się od Was. Gdańsk”

 28 maja 2025 roku, koordynatorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, Celina Zboromirska-Bieńczak, wzięła udział w dyskusji panelowej podczas prestiżowej konferencji pt. „Sztuka Edukacji. Uczymy się od Was. Gdańsk”. Wydarzenie to jest częścią ogólnopolskiego cyklu organizowanego przez Zachętę – Narodową Galerię Sztuki, który w tym roku przyjął formułę wizyt studyjnych w wybranych miastach Polski.

Debata, która odbyła się w siedzibie Instytutu Kultury Miejskiej, skupiała się na specyfice gdańskiej edukacji kulturalnej oraz potrzebie rozwijania oferty edukacyjnej dla zróżnicowanych grup wiekowych. W dyskusji, moderowanej przez dziennikarkę Annę Dobiegałę, uczestniczyły również: Monika Dylewska – dyrektorka Gdańskiego Archipelagu Kultury (GAK), Barbara Sroka – dyrektorka Instytutu Kultury Miejskiej (IKM), Grażyna Tomaszewska-Sobko – edukatorka i kuratorka z Gdańskiej Galerii Miejskiej (GGM). Podczas panelu prelegentki analizowały tożsamość Gdańska przez pryzmat działań lokalnych instytucji. Rozmawiano o tym, jak aktywistyczne i społeczne korzenie gdańskich placówek, sięgające przełomu lat 80. i 90., wpływają na ich dzisiejszą misję edukacyjną. Celina Zboromirska-Bieńczak podkreśliła znaczenie budowania mostów między sektorem kultury a szkołami, co jest kluczowym założeniem programu EDK. GDAŃSK.

Konferencja stanowiła platformę wymiany doświadczeń dla edukatorów, nauczycieli i animatorów, poszukujących nowych metod pracy i chcących lepiej zrozumieć ewolucję instytucji kultury w kontekście współczesnych wyzwań społecznych.

Spotkanie inauguracyjne rok szkolny 2025/2026 dla dyrektorów i dyrektorek gdańskich placówek oświatowych

W sierpniu 2025 w ramach działań informacyjno-promocyjnych programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, podczas uroczystej inauguracji roku szkolnego 2025/2026 w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej im. Fryderyka Chopina, zorganizowano spotkanie z dyrekcją gdańskich placówek oświatowych. Zespół programu EDK. GDAŃSK podczas tego wydarzeniu dyżurował przy stanowisku informacyjnym. Dyrektorzy otrzymali Kulturalny Kalendarz EDK. GDAŃSK, stanowiący zbiór kreatywnych ćwiczeń i inspiracji opracowanych przez zespół biura oraz nauczycielki-praktyczki, a także informacje o możliwościach jakie daje realizacja programu. Inicjatywa ta miała na celu nie tylko przekazanie gotowych narzędzi dydaktycznych, ale również zachęcenie do aktywnego włączania działań kulturalnych w codzienną pracę szkół i przedszkoli.

W celu upowszechnienia programu, szeroko promowano dostępność materiałów edukacyjnych w formie cyfrowej na platformie internetowej. Podkreślano, że wszystkie publikacje oraz kalendarz są dostępne jako pliki PDF do pobrania, co pozwala na ich swobodne wykorzystanie przez każdego nauczyciela w dowolnej sali lekcyjnej. Wydarzenie to służyło wzmocnieniu współpracy między sektorem kultury i edukacji oraz bezpośredniej promocji założeń programu wśród kadry zarządzającej.

Konferencja „(Post)zależnościowe rezyliencje” w Nadbałtyckim Centrum Kultury

22 października 2025 roku koordynatorka programu Celina Zboromirska-Bieńczak wzięła udział w konferencji „(Post)zależnościowe rezyliencje. O próbach wyzwalania się z przemocy w literaturze i kulturze”, zorganizowanej w Nadbałtyckim Centrum Kultury. Wydarzenie to stało się ważną płaszczyzną do dyskusji nad tym, jak edukacja kulturalna i narzędzia artystyczne mogą wspierać budowanie odporności psychicznej (rezyliencji) wśród dzieci i młodzieży. Podczas spotkania z Moniką Mioduszewską, Przemkiem Staroniem oraz Ewą Wołkanowską-Kołodziej wybrzmiał wspólny wniosek: kultura to przestrzeń, w której młodzi ludzie mogą bezpiecznie przepracowywać trudne emocje, uczyć się empatii i odzyskiwać głos w sytuacjach kryzysowych. Był to doskonała okazja, by dzielić się sprawdzonymi praktykami wypracowanymi w ramach programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK.

Konferencja „W przestrzeni kultury” w Pelplinie

20 listopada 2025 koordynatorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK Celina Zboromirska-Bieńczak uczestniczyła jako prelegentka w konferencji regionalnej zatytułowanej „W przestrzeni kultury”, której organizatorem był Miejski Ośrodek Kultury w Pelplinie. Wydarzenie to zgromadziło szerokie grono animatorów, edukatorów oraz przedstawicieli instytucji kultury z województwa pomorskiego, stając się platformą do dyskusji nad współczesnymi wyzwaniami edukacji kulturalnej.

Podczas spotkania zaprezentowano autorskie rozwiązania i dobre praktyki wypracowane w ramach gdańskiego programu. Szczególny nacisk położono na omówienie modeli współpracy z placówkami oświatowymi, które pozwalają na skuteczne łączenie programów nauczania z ofertą instytucji kultury. Prezentacja ta spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników poszukujących sprawdzonych narzędzi do aktywizacji dzieci i młodzieży.

Udział w konferencji był również okazją do działań sieciujących i promocji merytorycznych zasobów programu, takich jak gotowe scenariusze zajęć i publikacje edukacyjne. Poprzez dzielenie się wiedzą z partnerami z regionu, biuro programu EDK. GDAŃSK wzmacnia swoją rolę ekspercką oraz inspiruje inne gminy do tworzenia systemowych rozwiązań w obszarze edukacji do kultury.

Udział w inauguracji prac nad Gdańskim Modelem Edukacji Obywatelskiej i Demokratycznej

26 listopada w Europejskim Centrum Solidarności odbyło się spotkanie inaugurujące prace nad Gdańskim Modelem Edukacji Obywatelskiej i Demokratycznej. Wydarzenie to zgromadziło szerokie grono interesariuszy zaangażowanych w kształtowanie postaw obywatelskich wśród mieszkańców Gdańska.

Podczas spotkania koordynatorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, Celina Zboromirska-Bieńczak, przedstawiła genezę powstania programu oraz omówiła wypracowane dobre praktyki w zakresie stałej współpracy z gdańskimi placówkami oświatowymi. Prezentacja ta stanowiła istotny punkt odniesienia dla tworzonego modelu, pokazując skuteczność systemowych rozwiązań łączących edukację z kulturą.

Grudniowe spotkanie sieciujące i podsumowujące rok 2025

W poniedziałek, 15 grudnia 2025 roku, w Miejskim Teatrze Miniatura odbyło się uroczyste, przedświąteczne spotkanie podsumowujące roczną aktywność programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. Wydarzenie to zgromadziło szerokie grono interesariuszy, w tym przedstawicieli gdańskich instytucji kultury, organizacji pozarządowych, przedstawicielki Biura Prezydenta ds. Kultury Urzędu Miejskiego oraz grupę nauczycielską aktywnie wdrażającą program w swoich placówkach.

Głównym celem spotkania była wymiana doświadczeń oraz ewaluacja dotychczasowych działań, a także zacieśnianie współpracy między sektorem oświaty i kultury przy planowaniu inicjatyw na rok 2026. Ważnym elementem merytorycznym był warsztat przygotowany i poprowadzony przez zespół edukacji Miejskiego Teatru Miniatura pod kierunkiem pedagożki teatru, Moniki Tomczyk. Podczas warsztatu uczestnicy wypracowywali nowe perspektywy i rozwiązania edukacyjne, które stanowią fundament dla przyszłorocznych projektów.

Spotkanie zakończyło się w mniej formalnej atmosferze przy wspólnym stole, co sprzyjało swobodnej wymianie spostrzeżeń i sieciowaniu lokalnych środowisk edukacyjnych. Podczas wydarzenia złożono szczególne podziękowania dla ambasadorek programu, Joanny Nikulin-Stawińskiej oraz Justyny Wołoszyk-Brzezińskiej, za ich niezastąpiony wkład w rozwój EDK. GDAŃSK.

W 2025 roku wyprodukowano gadżet EDK – bidon z logo, który został przekazany uczestnikom wizyty studyjnej oraz wybranym aktywnym uczestnikom programu, stanowiąc element promocyjny programu.

Ten rok po raz kolejny pokazał nam, jak wielką siłę ma współpraca. Dziękujemy wszystkim, którzy włączyli się w nasze działania. Gdańsk to miasto kultury – twórzmy ją razem! Bez wątpienia to był owocny rok dla programu EDK. Gdańsk o szczegółach przeczytacie w zakładce aktualności oraz na naszym Facebooku. Zaglądajcie tam koniecznie.

EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK – włącz się! DziałaMY!

Podsumowanie roku 2024

W 2024 roku program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK prężnie działał łącząc edukację i kulturę. Odpowiadał na potrzeby systemu edukacji w zakresie wiedzy o sztuce, kulturze, historii współczesnej i dziedzictwie kulturowym. Służył rozwijaniu i pielęgnowaniu lokalnej tożsamości. Pozwalał wzmacniać środowiska specjalistów zajmujących się edukacją kulturową i kulturalną. Był też źródłem informacji o wydarzeniach kulturalnych dla gdańszczanek i gdańszczan. W 2024 roku zrealizowano szereg inicjatyw:

OPRACOWANIE TEKSTÓW, MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH, EKSPERCKICH I PROMOCYJNYCH

Kulturalna Mapa Gdańska

W grudniu 2024 r. opracowaliśmy tekst publikacji pt. KULTURALNA MAPA GDAŃSKA. To publikacja stworzona w zespole ekspertek z zakresu edukacji, praktyczek edukacji do kultury od samego początku związanych z programem EDK. GDAŃSK: Justynę Wołoszyk-Brzezińską (Ambasadorka EDK. GDAŃSK, ZOS nr 8 w Gdańsku), Małgorzatę Fijas (XIX LO w Gdańsku), Joannę Zorn-Szumiło (animatorka społeczna, zaangażowana w pilotaż programu EDK. GDAŃSK), Martę Jankowską (biuro programu EDK. GDAŃSK).
Publikacja jest skierowana do wszystkich mieszkańców i mieszkanek Gdańska. Jej celem jest zachęcenie mieszkańców i mieszkanek Gdańska, w każdym wieku, do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym miasta oraz pogłębienie ich kompetencji odbiorczych. Materiał edukacyjny zawiera kompendium wiedzy o gdańskich instytucjach kultury, inspirujące pytania i polecenia, propozycje ścieżek tematycznych (teatralna, filmowa, literacka, muzealna, architektoniczna, muzyczna i taneczna, wielokulturowa oraz historyczna), a także pomysły na twórcze działania oraz przestrzeń, która zachęca odbiorców do indywidualnej eksploracji i refleksji nad gdańską kulturą.
Publikacja będzie dostępna w wersji elektronicznej oraz papierowej w 2025 r. po opracowaniu graficznym i wydruku.

ORGANIZACJA II PRZEGLĄDU TWÓRCZOŚCI UCZNIOWSKIEJ – SZKOLNE SCENY

19 marca 2024 r. na trzech scenach Teatru Miniatura odbył się II PRZEGLĄD TWÓRCZOŚCI UCZNIOWSKIEJ SZKOLNE SCENY 2024 organizowany przez Miasto Gdańsk i biuro programu EDUKACJA DO KULTUR. GDAŃSK. Była to okazja, żeby zobaczyć spektakle teatralne, posłuchać młodych muzyków, obejrzeć prace plastyczne nastoletnich artystów i zobaczyć krótkie filmy stworzone przez młodzież.
Podczas przeglądu na trzech scenach Teatru Miniatura zaprezentowało się dziesięć grup teatralnych i 154 uczniów i uczennic ze szkół: SP 35 z Oddziałami Sportowymi im. Jana Parandowskiego w Gdańsku, trzy grupy teatralne z XX LO im. Zbigniewa Herberta w Gdańsku, VIII LO im. Komisji Edukacji Narodowej, XIX LO im. Mariana Mokwy w Gdańsku, I LO im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku, VII LO im. Józefa Wybickiego w Gdańsku, grupa warsztatowa Akademii Miniatury oraz grupa teatralna STANDBY STUDIO – teatr studencki Uniwersytetu Gdańskiego.
Dodatkowo w przestrzeni foyer zaprezentowana została wystawa LABORATORIUM WYOBRAŹNI. STUDIUM NATURY, OBRAZY EMOCJONALNE, INSPIRACJE DZIEŁEM. To wystawa prac młodzieży z klas artystycznych XIX Liceum Ogólnokształcącego im. Mariana Mokwy w Gdańsku, które powstawały pod opieką Magdaleny Janiszewskiej nauczycielki z XIX LO, Ambasadorki programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. Na foyer było można obejrzeć (w specjalnie zaaranżowanej przestrzeni) materiały filmowe zrealizowane w ramach inicjatyw Gdańskiego Archipelagu Kultury – krótkie filmy stworzone przez młodzież z gdańskich szkół ponadpodstawowych uczestniczącą w projekcie JAK POWSTAJE FILM? oraz materiał podsumowujący inicjatywę MUZYCZNY SŁOWNIK WYRAZÓW WAŻNYCH – młodzi ludzie stworzyli w jej ramach utwór, w którym przekazali, to, co dla nich istotne. Film powstał podczas realizacji i finału pierwszej edycji projektu z udziałem uczniów I Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku i Liceum Columbus. Projekty te zostały dofinansowane ze środków programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK.
W przeglądzie SZKOLNE SCENY wzięło udział 1253 widzów.

ORGANIZACJA WIZYTY STUDYJNEJ DLA EDUKATORÓW, EKSPERTÓW POZA GDAŃSKIEM

W dniach 21-22 listopada 2024 r. zorganizowano wizytę studyjną dla nauczycielek, edukatorów i edukatorek z instytucji kultury i organizacji pozarządowych w Warszawie. Był to pierwszy wyjazd z programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. W trakcie wizyty uczestniczki i uczestnicy wzięli udział w warsztatach przygotowanych przez trzy warszawskie instytucje: TR Warszawa, Staromiejski Dom Kultury oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Warsztatom towarzyszyły wizyty studyjne w tych instytucjach, sieciowanie i wymiana doświadczeń. W wizycie studyjnej udział wzięło 14 osób z: XIX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, Szkoły Podstawowej nr 49 w Gdańsku, Przedszkola nr 34, Zespołu Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Gdańsku, Stowarzyszenia PROMKultura, Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku, Gdańskiego Archipelagu Kultury, Nadbałtyckiego Centrum Kultury, Miejskiego Teatru Miniatura, Chorągwi Gdańskiej ZHP oraz zespołu programu Edukacja do Kultury. Gdańsk.

ORGANIZACJA POZARZĄDOWE W PROGRAMIE EDK. GDAŃSK

W marcu 2024 r. rozstrzygnięto otwarty konkurs dla organizacji pozarządowych na realizację działań w ramach programu EDK. GDAŃSK. Celem otwartego konkursu ofert w ramach programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK było dofinansowanie projektów dotyczących m.in. historii, dziedzictwa oraz współczesności naszego miasta i jego lokalnych społeczności. Wpłynęło 36 projektów, z czego dofinansowanie zdobyło 11 z nich na kwotę 182 500 złotych. Wśród wyróżnionych projektów i organizacji znaleźli się:
• Stowarzyszenie INNE jest piękne (FOTOGRAFIA MOJA MIŁOŚĆ – KLUB FOTOGRAFICZEK
I FOTOGRAFIKÓW oraz TWÓRCZOŚĆ_LUBIĘ TO),
• Stowarzyszenie Nowy Port Sztuki (SĄSIEDZTWO SZTUKI 2024),
• Fundacja Fala Nowej Kultury (SZTUKA DIZAJNU),
• Fundacja Palma (WRZESZCZ DLA NAJMŁODSZYCH II),
• Stowarzyszenie Muzyka Liturgiczna.pl (SOBOTNIE WARSZTATY WOKALNE W GDAŃSKU OSOWEJ),
• Fundacja Inicjatyw Twórczych Fordewind (OKIEM KAMERY – CYKL WARSZTATÓW FILMOWYCH DLA MŁODZIEŻY W GDAŃSKICH DOMACH SĄSIEDZKICH),
• Fundacja Wspólnota Gdańska (OLIWSKA AKADEMIA SZTUKI 2024),
• Stowarzyszenie Inicjatyw Artystycznych JANTAR (CUDZE CHWALICIE, SWEGO NIE ZNACIE” CZYLI EDUKACJA W ZAKRESIE POLONEZA I INNYCH TAŃCÓW POLSKICH DLA UCZNIÓW GDAŃSKICH SZKÓŁ ŚREDNICH),
• Fundacja Generacja (ARCHIWUM VII DWORU),
• Stowarzyszenie PROMKultura (WSPÓLNOTA MYŚLI – SPOTKANIA
• Z FILOZOFIĄ DLA LUDZI CIEKAWYCH).
EDK. GDAŃSK W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

Nauczycielki i nauczyciele w programie EDK. GDAŃSK

Program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK jest realizowany w przedszkolach, szkołach podstawowych i średnich przez gdańskie nauczycielki i nauczycieli. Aktualnie do programu jest zapisanych ponad 130 osób, które realizują aktywnie program w swoich placówkach, wykorzystując materiały stworzone przez zespół programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK na lekcjach, warsztatach, zajęciach pozalekcyjnych. W czerwcu 2024 przeprowadziliśmy pierwszą certyfikację dla nauczycielek i nauczycieli.

Aby zdobyć certyfikat programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, należało:
• w ciągu roku szkolnego 2023/2024 przeprowadzić w klasie przynajmniej pięć lekcji, zajęć inspirowanych naszymi materiałami,
• wziąć udział w warsztatach organizowanych w gdańskich instytucjach kultury lub zorganizować warsztaty w szkole, przedszkolu po wizycie w instytucji kultury,
• zrealizować przynajmniej jedną inicjatywę kulturalną lub kulturową i zaprezentować ją w swojej szkole, przedszkolu.
Kreatywna Pedagogika i grupa nauczycielska EDUKACJA DO KULTURY GDAŃSK

W 2024 roku kontynuowane są cykliczne, comiesięczne warsztaty dla nauczycieli prowadzone w ramach projektu Kreatywna Pedagogika. Opracowano formularz podsumowujący działania nauczycieli aktywnie uczestniczących w programie, wręczono certyfikaty dla uczestników. Kolejna rekrutacja grupy na nowy semestr szkolny miała miejsce we wrześniu i październiku 2024. Grupa liczy 52 osoby.

Spotkania są prowadzone przez Martę Jankowską z biura programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. Współtworzą je gdańscy nauczyciele i nauczycielki wszystkich poziomów edukacyjnych – od przedszkoli, poprzez szkoły podstawowe, aż po szkoły średnie. W spotkaniach uczestniczą przedstawiciele gdańskich INSTYTUCJI KULTURY, otwarci na potrzeby i pomysły nauczycielek i nauczycieli. W 20204 roku byli to: Monika Tomczyk (Teatr Miniatura), Weronika Łucyk (Teatr Wybrzeże) i Mateusz Brodowski (GAK). Spotkania odbywają się hybrydowo – on-line oraz stacjonarnie w instytucjach kultury, w 2024 roku w: Teatrze Wybrzeże, Teatrze Miniatura i Gdańskim Archipelagu Kultury (Plama). Podczas spotkań uczestnicy i uczestniczki: wymieniają się inspiracjami do twórczych działań, poznają konkretne narzędzia i materiały przydatne do pracy z dziećmi i młodzieżą, dzielą się doświadczeniami, rekomendują ciekawe wydarzenia na kulturalnej mapie Gdańska, tworzą materiały edukacyjne.

Kreatywny Klub Książki – promocja broszury EDK. GDAŃSK

W lutym we współpracy z projektem Kreatywna Pedagogika w Teatrze Miniatura odbyła się kolejna odsłona Kreatywnego Klubu Książki – panelu dyskusyjnego wokół publikacji EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. INSPIRACJE I POMYSŁY, JAK PROWADZIĆ ZAJĘCIA Z EDUKACJI KULTURALNEJ. Rozmowę prowadziła Marta Jankowska z biura programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, współautorka publikacji, a rozmawiała z autorkami i autorem ćwiczeń z broszury edukacyjnej Magdaleną Janiszewską (Ambasadorka EDK. GDAŃSK) z XIX LO, Aleksandrą Filipek z Opery Bałtyckiej w Gdańsku, Anną Czajką (Ambasadorka EDK. GDAŃSK) z III LO w Sopocie, Joanną Nikulin-Stawińską (Ambasadorka EDK. GDAŃSK) z ZSGH Gdańsk, Adamem Gibkim z Teatru Miniatura oraz biura programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, Weroniką Łucyk z Teatru Wybrzeże, Justyną Wołoszyk-Brzezińską (Ambasadorka EDK. GDAŃSK) z Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 8 oraz Moniką Tomczyk z Teatru Miniatura.

W spotkaniu uczestniczyły nauczycielki ze wszystkich poziomów edukacyjnych. Każda z obecnych otrzymała broszurę edukacyjną. Publikacja jest także dostępna online na platformie programu.

Konferencje, warsztaty, szkolenia

• Kolejny raz, na zaproszenie Prezydent Moniki Chabior, uczestniczyliśmy aktywnie w organizacji i realizacji miejskiej konferencji SZKOŁA DIALOGU (5.04.2024 r.) Podczas konferencji zespół programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK poprowadził warsztat KULTURA NA WARSZTAT! RZECZ O SZKOLNYCH INICJATYWACH, w warsztacie wzięło udział 15 osób, które wypracowywały pomysły na działania z zakresu edukacji kulturalnej lub kulturowej, które stanowią inspirację do działań realizowanych w szkołach i przedszkolach.

• Przedstawiciele programu – Celina Zboromirska-Bieńczak i Adam Gibki wzięli udział w konferencji szkolnej z dyrektorkami i dyrektorami gdańskich szkół rozpoczynającej rok szkolny 2024/2025 w Europejskim Centrum Solidarności (23.08.2024 r.). Podczas konferencji prezentowaliśmy materiały i publikacje programu EDK. GDAŃSK.
EduBox w gdańskich szkołach i przedszkolach
We wrześniu 2024 do wszystkich gdańskich szkół i przedszkoli (136 placówek oświatowych, w tym szkoły specjalne) trafiły EduBoxy czyli materiały edukacyjne programu Edukacji do Kultury Gdańsk.
W specjalnie zaprojektowanym i przygotowanym pudełku wraz z listem od Prezydent Moniki Chabior oraz ulotką informacyjną o zasadach uczestnictwa w programie znalazły się trzy publikacje:
• zbiór 24 ćwiczeń pozwalających w twórczy i angażujący sposób prowadzić zajęcia z zakresu edukacji kulturalnej,
• broszura JAK SIĘ TU ZNALEŹLIŚMY, CO NAS ŁĄCZY I DOKĄD CHCEMY WSPÓLNIE IŚĆ z pomysłami i inspiracjami do zajęć dla przedszkoli, szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych na temat wielokulturowości i historii lokalnej,
• zbiór 16 scenariuszy zajęć dla klas IV-VIII szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych – opracowane w 2021 roku (dostępne online na platformie programu) a w 2024 wydrukowane w nowej szacie graficznej.
EduBoxy trafiły do pokoi nauczycielskich oraz nauczycieli wszystkich poziomów nauczania, aby dać możliwość nieograniczonego korzystania z materiałów wypracowanych do tej pory przez biuro EDK. GDAŃSK, są one również stale dostępne online na platformie programu.

Interwencje artystyczne w gdańskich szkołach

W listopadzie i w grudniu 2024 r. w gdańskich przedszkolach i szkołach odbyły się spotkania warsztatowe z artystami – tancerką Aurorą Lubos i artystą plastykiem Pawłem Królem. Jednym z zadań programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK jest tworzenie i wdrożenie programów współpracy placówek oświatowych z artystami i artystkami, zarówno lokalnymi, jak i działającymi w ramach programu rezydencji artystycznych. Seria spotkań w 2024 roku była pilotażem rezydencji artystycznych, które planujemy przeprowadzić w 2025 roku.
Po przeprowadzonym pilotażu odbyła się ewaluacja działania, która pomoże nam w planowaniu działań na przyszły rok. Do pilotażu zgłosiło się ponad 200 szkół i przedszkoli. W pilotażu wzięło udział 12 placówek: Szkoła Podstawowa nr 49, Przedszkole nr 24, Szkoła Podstawowa nr 16, X Liceum Ogólnokształcące Dwujęzyczne w Gdańsku, Przedszkole nr 2, Szkoła Podstawowa nr 47, Szkoła Podstawowa nr 2 im. z oddziałami sportowymi im. Armii Krajowej w Gdańsku, Szkoła Podstawowa nr 21, I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika, Szkoła Podstawowa nr 50 im. Emilii Plater w Gdańsku, III LO im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku, Przedszkole nr 81.

EDK. GDAŃSK – DZIAŁANIA DLA INSTYTUCJI KULTURY

• Przez cały rok aktualizowana i prezentowana była oferta edukacyjna gdańskich i pomorskich instytucji kultury na platformie programu – edukacjadokultury.gdansk.pl – zarówno w kalendarzu jak i bazie EDK.
• Kontynuowane były cykliczne spotkania i warsztaty dla edukatorów z instytucji warsztaty, sesje sieciujące, rozwojowe oraz przedstawiające dobre praktyki dla edukacji kulturalnej i kulturowej. W czerwcu w gronie przedstawicieli dziesięciu instytucji (Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, Polskiej Filharmonii Bałtyckiej, Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Klubu ŻAK, Hevelianum, Muzeum Narodowego w Gdańsku (Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku), Opery Bałtyckiej w Gdańsku, Muzeum II Wojny Światowej, Teatru Miniatura) spotkaliśmy się PRZY WSPÓLNYM STOLE aby wymienić się doświadczeniami i zaplanować wspólne projekty.
• Kolejny raz zorganizowano konkurs na realizację projektów z zakresu edukacji kulturowej dla miejskich instytucje kultury, na który przeznaczono kwotę ¬100 tys. złotych. Tegoroczne priorytety konkursu obejmowały – edukację o Gdańsku, filmową, literacką, obywatelską i muzyczną. Wśród dofinansowanych projektów znalazła się propozycja Muzeum Gdańska – cykl wydarzeń edukacyjnych MIESZCZANIN ARTYSTĄ, realizowanych w oddziale muzeum w Domu Uphagena.

PROMOCJA PROGRAMU 

• W 2024 roku zrealizowano wiele inicjatyw i działań promocyjno – informacyjnych, aby założenia, działania programu projekty trafiły do jak największej grupy odbiorców.
• Stale aktualizowana jest platforma internetowa programu z kalendarzem działań edukacyjnych – www.edukacjadokultury.gdansk.pl Platforma adresowana jest zarówno do odbiorców programu (m.in. osób prywatnych – uczniów, rodziców, seniorów a także nauczycieli, animatorów, edukatorów, przewodników turystycznych), jak i jego twórców i realizatorów. Znajdują się tu treści dotyczące programu – jego założeń, współtwórców – realizatorów (baza EDK), ważnych wydarzeń i inicjatyw oraz materiały, inspiracje, dobre praktyki. Jednym z najważniejszych elementów platformy jest kalendarz działań i wydarzeń edukacyjnych w Gdańsku z podziałem, możliwością filtrowania wyszukiwarki – ze względu na datę, odbiorcę lub rodzaj działania edukacyjnego. Dzięki temu z platformy mogą korzystać zarówno odbiorcy indywidualni, jak i grupy zorganizowane w każdym wieku. W ramach dotacji sfinansowana została usługa stałej obsługi platformy internetowej oraz bieżącego serwisu.
W 2024 roku powstała nowa oprawa graficzna platformy, której wdrożenie zaplanowane jest na początek 2025 roku.

W ramach promocji programu w 2024 roku przedstawiciele biura EDK. GDAŃSK brali udział w wielu wydarzeniach konferencyjnych, szkoleniowych, współpracowano także przy organizacji konkursów:

• w kwietniu 2024 r. rozpoczęły się nabory do dwóch konkursów, które zostały objęte patronatem przez biuro programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK – konkurs plastyczny dla klas I-V pt. MÓJ ZNAJOMY PRZEDSIĘBIORCA oraz konkurs plastyczny dla dzieci i młodzieży organizowany przez Uniwersytet Gdański pt. JAK PAUL BENEKE ZDOBYŁ DLA GDAŃSKA SŁYNNY OBRAZ HANSA MEMLINGA SĄD OSTATECZNY.
• 6 maja w Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku odbyła się konferencja naukowa pt. TEATR – LITERATURA – ZARZĄDZANIE, która była zwieńczeniem badań prowadzonych w latach 2022-2024 na Uniwersytecie Gdańskim przez Pracownię Badawczą Between. Pomiędzy. Do udziału w konferencji zostali zaproszeni akademicy zajmujący się zarządzaniem kulturą i sztuką, jak również przenikaniem zjawisk teatralnych, literackich z ekonomią i biznesem. Jedną z panelistek, która przestawiała dobre praktyki programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK, była jego koordynatorka Celina Zboromirska-Bieńczak.
• 2 września w ramach międzynarodowej wizyty studyjnej w Oliwskim Ratuszu Kultury. Zespół biura przeprowadził warsztaty z zakresu edukacji kulturowej i kulturalnej dla grupy z Mołdawii, która przyjechała do Gdańska na wizytę studyjną zrealizowana ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu RITA – Przemiany w regionie, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
• 8 października na zaproszenie II Kongres Kultury Pomorskiej, zespół biura przeprowadził warsztaty pt. JAK STWORZYĆ PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ, KULTUROWEJ DLA MIASTA, GMINY, POWIATU? Wydarzenie odbyło się w Centrum Sztuki Łaźnia. Uczestnikami wydarzenia byli edukatorzy, animatorzy, nauczyciele, urzędnicy, przedstawiciele organizacji z Pomorza, planiści, wizjonerzy, odbiorcy programów edukacji kulturalnej.
• 9 listopada Marta Jankowska przedstawicielka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK oraz nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 49 w Gdańsku wzięła udział w debacie pt. EDUKACJA KULTUROWA: JAK ZMIENIĆ SZKOŁĘ? Debata była częścią współKongresu Kultury organizowanego przez Narodowe Centrum Kultury, który odbył się w Warszawie i był jednym z najważniejszych wydarzeń w polskiej kulturze w 2024 roku.
• 27 listopada na zaproszenie radnych Młodzieżowej Rady Miasta Gdańska koordynatorka programu Celina Zboromirska-Bieńczak wzięła udział w Sesji MRMG i zaprezentowała założenia programu EDK. GDAŃSK.
• 28 listopada przedstawicielki zespół EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK – Marta Jankowska i Anna Żukowska wzięły udział w X. edycji konferencji edukacyjnej BeZee organizowanej przez Inkubator Starter w Europejskim Centrum Solidarności. Podczas konferencji przedstawiano najnowsze trendy edukacyjne, odbyły się też sesje sieciujące i warsztatowe.

Bez wątpienia to był owocny rok dla programu EDK. Gdańsk. O szczegółach przeczytacie w zakładce aktualności oraz na naszym Facebooku. Zaglądajcie tam koniecznie.

EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK – włącz się!

Podsumowanie 2023 r.

2023 rok był kolejnym rokiem formalnego funkcjonowania programu.

Program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK jest oparty na dwóch filarach: edukacji i kulturze. Odpowiada na ciągłe zapotrzebowanie w systemie edukacji na wiedzę o sztuce, kulturze, historii współczesnej i dziedzictwie kulturowym. Służy rozwijaniu i pielęgnowaniu lokalnej tożsamości. Pozwala wzmacniać środowiska specjalistów zajmujących się edukacją kulturową. Jest też źródłem informacji  o wydarzeniach kulturalnych dla gdańszczanek i gdańszczan.

Działania wpisujące się w założenia programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK powinny spełniać cztery kluczowe kryteria:

• być otwarte na potrzeby i oczekiwania odbiorców,
• angażować uczestników,
• wspierać ich refleksyjność i krytyczne myślenie,
• pozwalać rozwijać kompetencje kulturowe i kulturalne.

EDK. GDAŃSK W GDAŃSKICH PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH – SZKOŁACH, PRZEDSZKOLACH ORAZ NA UNIWERSYTECIE

• przez cały rok trwały cykliczne, comiesięczne warsztaty grupy „EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK”, prowadzonej w ramach projektu Kreatywna Pedagogika dla nauczycieli i nauczycielek wszystkich etapów edukacyjnych. W spotkaniach uczestniczyli nauczycielki i nauczyciele z gdańskich placówek edukacyjnych, a także edukatorki i edukatorzy z instytucji kultury. Warsztaty odbywały się zdalnie oraz stacjonarnie (w pracowni artystycznej XIX LO, Miejskim Teatrze Miniatura oraz Gdańskiej Galerii Miejskiej). W czerwcu uczestniczki pierwszego sezonu cyklicznych spotkań otrzymały certyfikaty. W listopadzie rozpoczęliśmy kolejny sezon spotkań, który potrwa do czerwca 2024 roku
• w marcu zorganizowano otwarty konkursu dla nauczycieli i nauczycielek – AMBASADOR_KA programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. W obradach jury obok przedstawicieli biura programu EDK udział wzięły Monika Chabior – zastępczyni Prezydent ds. rozwoju społecznego i równego traktowania, przewodnicząca Zespołu Koordynacyjnego ds. Edukacji do Kultury oraz Małgorzata Fijas – ekspertka ds. edukacji kulturowej, twórczyni scenariuszy EDK. Spośród dwudziestu czterech zgłoszeń wybranych zostało pięć Ambasadorek programu EDK. GDAŃSK, przyznano także pięć wyróżnień. Nagrody wręczyła 21 marca Prezydent Aleksandra Dulkiewicz podczas konferencji „Szkoła Dialogu”. Nagrody ufundowały gdańskie i pomorskie instytucje kultury, były to pakiety zaproszeń, publikacje oraz gadżety. W ramach dotacji sfinansowano przygotowanie, druk oraz oprawę dyplomów dla laureatów i wyróżnionych. W czasie konferencji „Szkoła Dialogu” przedstawiono też podsumowanie działań programu EDK. GDAŃSK za 2022 rok oraz zorganizowano i przeprowadzono warsztaty dla uczniów ze szkół ponadpodstawowych – „Młodzieżowa Giełda Pomysłów” .
• od stycznia wraz z nauczycielami z szkół ponadpodstawowych oraz Wydziałem Edukacji UMG pracowano nad koncepcją i organizacją przeglądu gdańskich teatrów uczniowskich „Szkolne Sceny”, który odbył się 25 czerwca w Miejskim Teatrze Miniatura. Zaprezentowano 6 spektakli uczniowskich, monodram nauczyciela oraz słuchowisko. W inicjatywie wzięło udział 130 twórców oraz 600 widzów. W ramach otrzymanej dotacji sfinansowano obsługę techniczną, zaangażowaną do realizacji przeglądu oraz zakupiono niezbędne materiały edukacyjne i promocyjne. W listopadzie odbyło się spotkanie ewaluacyjno-koncepcyjne. W efekcie wypracowano formułę drugiej edycji przeglądu, który odbędzie się w marcu 2024 roku.
• w czerwcu członkowie biura EDK. GDAŃSK podczas konferencji „Szkoła ucząca się” dla dyrektorów z gdańskich placówek edukacyjnych zaprezentowali założenia programu, omówili realizowane działania i materiały dla nauczycieli opracowane w ramach EDK. GDAŃSK, zapraszając do aktywnego włączenia się do programu w roku szkolnym 2023/2024.  W czasie spotkania dystrybuowane były broszury edukacyjnej dotyczącej wielokulturowości „Jak się tu znaleźliśmy, co nas łączy i dokąd chcemy wspólnie iść”.
• we wrześniu ruszył nowy nabór dla nauczycieli do naszego programu. Do programu nadal zapisać może się każdy nauczyciel i nauczycielka z gdańskiej szkoły lub przedszkola. Należy spełnić trzy wymagania i aktywnie realizować założenia programu, aby w czerwcu otrzymać certyfikat dla nauczyciela oraz placówki. Szczegóły są dostępne na stronie: https://edukacjadokultury.gdansk.pl/nauczyciele/.
• 4 września członkowie naszego biura uczestniczyli w spotkaniu Gdańskiego Forum Edukacyjnego, które odbyło się w Miejskim Teatrze Miniatura.
• 13 października odbył się Przegląd Studenckich Teatralnych Realizacji Offowych PSTRO. Celem inicjatywy, zrealizowanej w Miejskim Teatrze Miniatura, było wsparcie środowiska amatorskich teatrów studenckich oraz tworzenie przestrzeni do prezentacji i konfrontacji różnych przejawów studenckich aktywności teatralnych. EDK. GDAŃSK było parterem tej inicjatywy.
• w listopadzie zorganizowano spotkanie warsztatowe „Taniec w pudełku” dla nauczycieli i nauczycielek z gdańskich placówek oświatowych, prowadzone przez Aurorę Lubos – pomysłodawczynię, autorkę ilustracji i opracowania tego narzędzia, które powstało w ramach Stypendium Kulturalnego Miasta Gdańska i jest testowane w ramach Gdańskich Innowacji Społecznych INNaczej.
• w 2023 roku rozpoczęła się współpraca z Centrum Badań Memlingowskich Uniwersytetu Gdańskiego, odbyły się spotkania koncepcyjne związane z wypracowaniem cyklu działań popularyzujących wiedzę o twórczości Hansa Memlinga w gdańskich szkołach ponadpodstawowych. W październiku odbyły się pilotażowe zajęcia z profesor Beatą Możejko dla uczniów w XIX LO w Gdańsku. Kolejne zaplanowane są na 2024 rok. Opracowane zostało także porozumienie o współpracy pomiędzy Miastem Gdańsk, Uniwersytetem Gdańskim oraz Muzeum Narodowym regulujące zasady współpracy i plan działań.
• w 2023 roku członkowie biura programu EDK. GDAŃSK aktywnie uczestniczyli stacjonarnie oraz online w spotkaniach dotyczących Gdańskiego Programu Nauczania, koordynowanego przez Wydział Edukacji UMG. Opracowano min. częściowy budżet i plan działań edukacji kulturowej do wniosku o pozyskania środków unijnych na realizację wieloletnich działań edukacji ogólnej FEP w Gdańsku.

EDK. GDAŃSK W INSTYTUCJACH KULTURY

• od stycznia do września 2023 roku zorganizowano cztery spotkania „Warsztatowej Grupy Rozwojowej – WaGaRy” dla specjalistek i specjalistów ds. edukacji z gdańskich i pomorskich instytucji kultury, które prowadziła Justyna Czarnota – pedagożka teatru, specjalistka od edukacji kulturowej i kulturalnej. Celem spotkań było zintegrowanie środowiska edukatorów, wymiana doświadczeń oraz wypracowanie nowych narzędzi do pracy. Organizacja warsztatów była odpowiedzią na zgłaszane zapotrzebowanie edukatorów tj. regularnych spotkań, integracji i wzajemnej inspiracji. W ramach otrzymanej dotacji sfinansowano koszty przygotowania, realizacji i ewaluacji warsztatów – usługi szkoleniowe, cateringowe, restauracyjne, zakup materiałów edukacyjnych i promocyjnych oraz opracowanie tekstów edukacyjnych i promocyjnych. W warsztatach wzięło udział około 60 osób.
• w kwietniu zorganizowano warsztaty dla rzeczniczek_ków prasowych oraz osób pracujących  w działach PR i marketingu gdańskich i pomorskich instytucji kultury, których celem była lepsza integracja środowiska, praca nad językiem komunikacji i tym, jak najlepiej komunikować projekty edukacyjne. Spotkanie odbyło się w Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia”, poprowadziła je Justyna Czarnota. W ramach otrzymanej dotacji sfinansowano koszty przygotowania, realizacji i ewaluacji warsztatu.
• w czerwcu rozstrzygnięto konkurs na realizację projektów z zakresu edukacji kulturowej dla miejskich instytucje kultury, na który przeznaczono kwotę ­100 tys. złotych. Tegoroczne priorytety konkursu obejmowały – edukację o Gdańsku, filmową, literacką, obywatelską i muzyczną. Wśród dofinansowanych projektów znalazły się propozycje:
• Gdańskiej Galerii Miejskiej – „Almanach Legend Gdańskich”,
• Gdańskiego Archipelagu Kultury – „Muzyczny Słownik Wyrazów Ważnych”,
• Klubu Żak – „Dyskusyjny Klub Bajkowy”,
• Muzeum Gdańska – „Kobieta Oświecona”.

Wnioski zostały ocenione przez członków zespołu EDK. GDAŃSK, nauczycielki z Kreatywnej Pedagogiki – Małgorzatę Fijas, Magdalenę Janiszewską oraz Jolantę Sławińską – Ryszkę – starszą specjalistkę Centrum Komunikacji I PR Uniwersytetu Łódzkiego, koordynatorkę Łódzkiego Programu Edukacji Kulturalnej.

• w czerwcu w ramach „NieKongresu” – ogólnopolskiego spotkania osób zajmujących się animacją kultury, którego hasłem przewodnim była „Kultura wrażliwa społecznie”, zorganizowana została wizyta studyjna dla animatorek i animatorów kultury z całej Polski. Zaprezentowano założenia i działania naszego programu, wymieniono się dobrymi praktykami a także przeprowadzano dla  uczestników wizyty warsztat edukacyjny.
• w listopadzie zorganizowaliśmy spotkanie warsztatowe „Taniec w pudełku” dla edukatorów i edukatorek z gdańskich instytucji kultury, prowadzone przez Aurorę Lubos – pomysłodawczynię, autorkę ilustracji i opracowania tego narzędzia, które powstało w ramach Stypendium Kulturalnego Miasta Gdańska i są testowane w ramach Gdańskich Innowacji Społecznych INNaczej.

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE W PROGRAMIE EDK. GDAŃSK

• od kwietnia do czerwca współpracowaliśmy przy organizacji otwartego konkursu ofert dla organizacji pozarządowych na działania z zakresu edukacji do kultury w Gdańsku. Opracowano materiały informacyjne dla oferentów – w tym pomysłownik, mapę myśli oraz listę weryfikacyjną przy tworzeniu wniosków. Zorganizowano spotkanie konsultacyjne dla wnioskodawców, przedstawiciele biura EDK uczestniczyli w obradach konkursowych. Spośród 33 wniosków, 29 zweryfikowano pozytywnie a do realizacji wybrano 11 projektów:
• Sportowe Inicjatywy Pomorze, „Twórca z ławki”
• Fundacja Palma, „Wrzeszcz dla najmłodszych”
• Stowarzyszenie PROM Kultura, „Wspólnota myśli – spotkania z 62 filozofią dla dorosłych”
• Fundacja AWARENESS, „Edukacja przez film – warsztaty dla Młodzieży Szkolnej Miasta Gdańsk 2023”
• Stowarzyszenie INNE jest piękne, „Osowianki_nie 2023 – 61 korzenie i skrzydła”
• Stowarzyszenie „Babizna”, „Chodzą Słuchy – Gdańskie 58 legendy”
• FUNDACJA MEWKA, „Warsztaty fotograficzno- arteterapeutyczne dla młodzieży z Dziennego Oddziału Psychiatrycznego GCZ w Nowym Porcie”
• Stowarzyszenie Nowy Port Sztuki,  „Sąsiedztwo Sztuki”
• Fundacja Wspólnota Gdańska, „Oliwska Akademia Sztuki”
• Fundacja Fala Nowej Kultury, „Sztuka kryzysu”
• Stowarzyszenie Invisibilia prowadzące Gdańską Galerię Zmysłów, „Gdańska fotografia-art?!”
• na platformie internetowej programu stale aktualizowana jest baza i kalendarz EDK z zakresu działań i realizacji edukacji kulturowej i kulturalnej gdańskich organizacji pozarządowych.

PROMOCJA I POPULARYZACJA ZAŁOŻEŃ, DZIAŁAŃ I PROJEKTÓW EDK. GDAŃSK

W 2023 podjęto wiele inicjatyw i działań promocyjno – popularyzatorskich, aby założenia, działania i realizowane w ramach programu projekty trafiły do jak największej grupy odbiorców.

• stale aktualizowana jest platforma internetowa programu z kalendarzem działań edukacyjnych – www.edukacjadokultury.gdansk.pl Platforma adresowana jest  zarówno do odbiorców programu (m.in. osóbprywatnych – uczniów, rodziców, seniorów a także nauczycieli, animatorów, edukatorów, przewodników turystycznych), jak i jego twórców i realizatorów. Znajdują się tu treści dotyczące programu – jego założeń, współtwórców – realizatorów (baza EDK), ważnych wydarzeń i inicjatyw oraz materiały, inspiracje, dobre praktyki. Jednym z najważniejszych elementów platformy jest kalendarz działań i wydarzeń edukacyjnych w Gdańsku z podziałem, możliwością filtrowania wyszukiwarki – ze względu na datę, odbiorcę lub rodzaj działania edukacyjnego. Dzięki temu z platformy mogą korzystać zarówno odbiorcy indywidualni, jak i grupy zorganizowane w każdym wieku. W ramach dotacji sfinansowana została usługa stałej obsługi platformy internetowej oraz bieżącego serwisu.
• w ramach popularyzacji idei programu zrealizowano działania z zakresu edukacji kulturowej i edukacji literackiej – 4 marca przeprowadzono warsztaty animacyjne w ramach otwarcia trasy tramwajowej Nowa Warszawska. Działanie, koordynowane przez Biuro Prezydenta UMG, zorganizowano we współpracy z zespołem Gdańskiej Galerii Miejskiej – Gdańsk Miasto Literatury.
• w kwietniu we współpracy z Pomorskim Centrum Edukacji Nauczycieli koordynatorka programu EDK – Celina Zboromirska-Bieńczak oraz Marta Jankowska z biura EDK uczestniczyły w nagraniu video prezentującym założenia programu i ofertę dla nauczycieli. Nagranie jest dostępne w mediach społecznościowych oraz na kanale YouTube PCEN https://www.youtube.com/watch?v=wRw-Xh30nSo oraz na FB EDK. GDAŃSK.
• w kwietniu w ramach promocji otwartego konkursu ofert dla organizacji pozarządowych koordynatorka programu Celina Zboromirska-Bieńczak opowiedziała o założeniach i działaniach programu w audycji portalu gdansk.pl – „Tym żyje Gdańsk”. Nagranie dostępne jest na stronie: https://www.gdansk.pl/tv/Wszystko-o-programie-Edukacja-do-kultury,v,3751.
• w ramach działań promocyjnych wyprodukowano materiały promocyjne – m.in. notesy i ołówki.

KOLEJNA PUBLIKACJA EDK. GDAŃSK

W grudniu 2023 ukazała się kolejna publikacja – broszura edukacyjna, opracowana i wydana przez biuro programu EDK. GDAŃSK – „EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK. Inspiracje i pomysły jak prowadzić zajęcia z edukacji kulturalnej”. To zbiór 24 inspirujących, uniwersalnych ćwiczeń dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych, który w twórczy sposób wykorzystuje narzędzia kultury i sztuki, by rozwijać kompetencje kulturalne i kulturowe. Autorami ćwiczeń są gdańskie nauczycielki, w tym Ambasadorki programu EDK oraz edukatorki i edukatorzy z gdańskich i pomorskich instytucji  kultury. Wśród nich znaleźli się: Anna Czajka/Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Gdańsku/III Liceum Ogólnokształcące w Sopocie, Magdalena Janiszewska/XIX Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku, Joanna Nikulin-Stawińska/Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Gdańsku, Justyna Wołoszyk-Brzezińska/Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 8 w Gdańsku, Agnieszka Baaske  Gdańska/Galeria Miejska, Aleksandra Filipek/Opera Bałtycka w Gdańsku, Aleksandra Fronc/ Gdańska Galeria Miejska, Adam Gibki/Miejski Teatr Miniatura, Weronika Łucyk/Teatr Wybrzeże, Karolina Olszewska/Opera Bałtycka w Gdańsku, Agnieszka Piórkowska-Bogusławska/Europejskie Centrum Solidarności, Monika Tomczyk/Miejski Teatr Miniatura, Małgorzata Fijas/XIX Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku, Marta Jankowska/Szkoła Podstawowa nr 49 w Gdańsku/biuro programu EDK.

Publikacja powstała dzięki zaangażowaniu i współpracy wielu osób i jest doskonałym przykładem, że program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK nie tylko fantastycznie się rozwija, łączy kolejne grupy realizatorów i odbiorców, ale przede wszystkim otwiera nowe przestrzenie współpracy edukacji i kultury.

Publikacja jest dostępna w formie elektronicznej na platformie programu oraz w wersji drukowanej.

Podsumowanie 2022 r.

W grudniu 2022 r. minął rok, odkąd Gdańsk dołączył do grupy polskich miast prowadzących własne programy edukacji do kultury, czyli edukacji wykorzystującej narzędzia kultury i sztuki, realizowanej we współpracy różnych miejskich podmiotów – przedszkoli, szkół, instytucji kultury, organizacji pozarządowych, grup nieformalnych i osób indywidualnych, artystów i edukatorów.

– Program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK ma z jednej strony wzmocnić środowisko specjalistów zajmujących edukacją kulturową i kulturalną w Gdańsku, wskazując im metody, narzędzia, sposoby dla rozwijania talentów i umiejętności do kreatywnego tworzenia, z drugiej ma ułatwić mieszkańcom dostęp do szerokiej oferty edukacyjnej, w której najważniejszymi wartościami są: krytyczne myślenie, współpraca, uważność na drugiego człowieka, odmienność kulturowa i szacunek wyborów. Pierwszy rok działania programu pokazał jak ważna jest współpraca pomiędzy placówkami oświatowymi i instytucjami kultury, a w szczególności stałe poszerzanie wiedzy o Gdańsku, o naszej wspólnocie, o wielokulturowej historii naszego miasta – mówi Celina Zboromirska-Bieńczak koordynatorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK.

EDK. GDAŃSK to ludzie

Zespół Koordynacyjny ds. Edukacji do Kultury tworzą: Monika Chabior – Zastępczyni Prezydenta ds. rozwoju społecznego i równego traktowania – Przewodnicząca Zespołu, Barbara Frydrych – dyrektorka Biura Prezydenta ds. Kultury, Grzegorz Kryger – zastępca dyrektora ds. edukacji Wydziału Rozwoju Społecznego, Aleksandra Szymańska – przedstawiciel Instytutu Kultury Miejskiej, Monika Dylewska-Libera – przedstawiciel Gdańskiego Archipelagu Kultury oraz Celina Zboromirska-Bieńczak – koordynatorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK.

Na co dzień w biurze programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK działa zespół roboczy, koordynowany przez Celinę Zboromirską-Bieńczak, który tworzą: Adam Gibki, Marta Jankowska, Monika Tomczyk i Anna Żukowska.

EDK. GDAŃSK – dowiedz się więcej

Założenia programu, aktualności, informacje o ofercie edukacyjnej gdańskich instytucji kultury, wartościowe materiały edukacyjne, to tylko część z tego, co możecie znaleźć na stronie edukacjadokultury.gdansk.pl. By być na bieżąco, warto też zaglądać na profil facebookowy programu.

Od maja trwały prace nad stworzeniem internetowej platformy wydarzeń, która zbiera ofertę zajęć i wydarzeń edukacji kulturowej z gdańskich instytucji kultury organizacji pozarządowych i podmiotów prywatnych. Inaugurację portalu odbyła się w lutym 2023 r.

Za nami rok intensywnych działań

– Zorganizowaliśmy warsztaty i spotkania dla osób zajmujących się edukacją do kultury, trwał pilotaż programu w szkołach, ogłosiliśmy konkurs grantowy dla organizacji pozarządowych i aktywnie współpracowaliśmy z instytucjami kultury, a to nadal nie wszystko – wylicza Anna Żukowska z biura programu EDK. GDAŃSK. Przekonajcie się sami, co działo się w EDK. GDAŃSK w 2022 roku.

Gdańskie przedszkolaki zmieniają świat

Na przełomie marca i kwietnia gdańskie przedszkolaki wzięły udział w przygotowanym przez zespół EDK. GDAŃSK konkursie plastycznym „Ahoj, piraci!”. Zwycięskie przedszkola (10 placówek) otrzymały niezwykłą nagrodę – zespół Miejskiego Teatru Miniatura zagrał u nich spektakl „Piraci dobrej roboty” połączony z twórczymi warsztatami prowadzonymi przez aktorów.

Udział w konkursie pozwolił małym uczestnikom rozwijać ich kompetencje: empatię, zaangażowanie społeczne, kreatywność i wyobraźnię. Wspólne działanie pozwoliło także na integrację grupy.

„Piraci dobrej roboty” to specjalny projekt teatralny, dzięki któremu gdańskie przedszkolaki i uczniowie pierwszych klas szkoły podstawowej zapoznawały się z biblioteką i jej księgozbiorem.Wystawa prac pokonkursowych odbyła się w czerwcu, w gmachu Gdańskiej Biblioteki PAN.

Wszystkie te działania były częścią obchodów 425-lecia nieprzerwanego istnienia Biblioteki Gdańskiej.

EDK. GDAŃSK w szkołach – to działa!

– Już w grudniu 2021 roku rozpoczęły się cykliczne, comiesięczne spotkania nauczycielek i nauczycieli zaangażowanych w pilotaż programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK w szkołach, które trwały do maja 2022 roku. Uczestnicy spotkań poznawali scenariusze zajęć. Materiały te, stworzone przez zespół ekspercki,  obejmują dziesięć obszarów tematycznych: historia Gdańska, architektura, literatura, film, teatr, animacja kultury, sztuki plastyczne/wizualne, muzyka, fotografia i taniec. W czasie pilotażu były one testowane w szkołach, rozwijane o nowe aktywności, a realizatorzy dzielili się informacjami zwrotnymi na ich temat ­– mówi Marta Jankowska z biura programu EDK. GDAŃSK.

W maju, w Europejskim Centrum Solidarności, braliśmy udział w dwudniowej konferencji szkolnej „Szkołą Zrównoważonego Rozwoju”, podczas której uczniowie, nauczyciele, rodzice oraz przedstawiciele instytucji miejskich dzieli się swoimi doświadczeniami.

4 czerwca, w trakcie obchodów Święta Wolności i Solidarności, zespół biura EDUKACJI DO KULTURY. GDAŃSK współtworzył Strefę Społeczną przy Europejskim Centrum Solidarności, reprezentantów bura programu można było spotkać w namiocie UCZENIE W DZIAŁANIU. Była to okazja do sieciowania i rozmów o kulturze z mieszkankami i mieszkańcami Gdańska.

Tuż po zakończeniu roku szkolnego, w Teatrze Miniatura, odbyło się Gdańskie Forum Edukacyjne, podczas któregopodsumowaliśmy pilotaż programu EDK. GDAŃSK. Był on realizowany w 15 szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, przez 30 nauczycieli i nauczycielki zaangażowanych w te działania. W lekcjach prowadzonych na podstawie scenariuszy zajęć EDK. GDAŃSK wzięło udział pond 1000 gdańskich uczennic i uczniów.

Podczas Gdańskiego Forum Edukacyjnego zostały również wypracowane trzy gdańskie priorytety edukacyjne na rok szkolny 2022/2023, jeden z nich – kultura, jako środek wyrazu, rozwoju i porozumienia – bezpośrednio nawiązuje do założeń programu EDK. GDAŃSK. Priorytety zostały oficjalnie ogłoszone przez wiceprezydentkę Gdańska Monikę Chabior 26 sierpnia podczas inauguracji roku szkolnego 2022 /2023, spotkania dla gdańskich dyrektorów i dyrektorek, w którym uczestniczyła też reprezentacja biura programu EDK. GDAŃSK.

We wrześniu opublikowaliśmy na naszej stronie internetowej oraz na Gdańskiej Platformie Edukacyjnej 16 (testowanych w czasie pilotażu) scenariuszy lekcji dla wszystkich nauczycieli i nauczycielek z gdańskich szkół podstawowych i ponadpodstawowych. testowanych w czasie pilotażu programu. To gotowe pomysły na twórcze zajęcia, które może poprowadzić każdy nauczyciel, zarówno podczas lekcji przedmiotowych, jak i godzin wychowawczych. Można je pobrać z zakładki „Materiały” na naszej stronie edukacjadokultury.gdansk.pl

EDK. GDAŃSK i Kreatywna Pedagogika

O możliwościach jakie daje nauczycielom i nauczycielkom program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK można było usłyszeć podczas inauguracji IX sezonu Kreatywnej Pedagogiki – wrześniowej konferencji „Bez tabu. O czym się nie mówi w szkole. Edukacja, prawo. Zdrowie”, która odbyła się w Europejskim Centrum Solidarności.

Nauczyciele klas IV-VIII mieli okazję uczestniczyć w spotkaniu „Kulturalna klasa, czyli dlaczego warto włączyć się do programu EDUKACJA DO KULTURY.GDAŃSK”, poprowadzonym przez Martę Jankowską, z kolei nauczyciele ze szkół ponadpodstawowych w prelekcji Justyny Wołoszyk-Brzezińskiej „Działam, uczę się, tworzę – czyli EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK w praktyce”.

– W październiku połączyliśmy siły z Kreatywną Pedagogiką. Pojawiła się nowa grupa „EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK” działająca w ramach projektu Kreatywna Pedagogika. Należą do niej nauczyciele wszystkich poziomów edukacyjnych – od przedszkola, poprzez szkoły podstawowe, aż po szkoły średnie. Podczas spotkań uczestnicy wymieniają się inspiracjami do twórczych działań, poznają konkretne narzędzia i materiały przydatne do pracy z dziećmi i młodzieżą, dzielą się doświadczeniami, rekomendują ciekawe wydarzenia na kulturalnej mapie Gdańska, a nawet tworzą materiały edukacyjne –  mówi Marta Jankowska z bura programu EDK. GDAŃSK, która prowadzi spotkania dla nauczycieli.

W spotkaniach, które są kontynuowne w 2023 r., uczestniczą też przedstawiciele instytucji kultury. W listopadzie o różnorodnych możliwościach jakie przedszkolom i szkołom oferuje Teatr Wybrzeże, mówiła specjalistka ds. edukacji Weronika Łucyk. Z kolei w  grudniu na spotkaniu pojawiła się Monika Kryger kierowniczka działu edukacji i obsługi ruchu turystycznego Muzeum Gdańska, która opowiedziała o bogatej ofercie tej instytucji.

EDK. GDAŃSK na Uniwersytecie Gdańskim

W ramach programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK współpracujemy z gdańskimi uczelniami wyższymi, m.in. realizujemy program edukacji filmowej z Centrum Filmowym Uniwersytet Gdański. W listopadzie i grudniu odbyły się warsztaty scenariuszowe, które poprowadził Maciej Słowiński autor bloga Przygody scenarzysty. W zajęciach brały udział klasy z XV Liceum Ogólnokształcące im. Zjednoczonej Europy.

Organizacje pozarządowe w programie EDK. GDAŃSK

W czerwcu rozstrzygnięto otwarty konkurs ofert dla organizacji pozarządowych na działania z zakresu Edukacji do Kultury 2022, w wyniku którego gdańskie ngo’sy przeprowadziły siedem projektów skierowanych do dzieci, młodzieży i osób dorosłych. Fundacja Wspólnota Gdańska, w ramach Akademii Sztuki Trzeciego Wieku, zorganizowała wykłady o sztuce współczesnej, wizyty w galeriach sztuki i muzeach w Gdańsku i Sopocie, warsztaty plastyczno-literackie. Stowarzyszenie PROM Kultura poprowadził w Bibliotece Manhattan spotkania warsztatowe wokół filozofii. Pozostałe organizacje, które realizowały projektu w ramach konkursu to: Fundacja Fala Nowej Kultury („Sztuka wspólnoty” – seria warsztatów), Fundacja Czeka Na Nas Świat (projekt „Odkrywamy Gdańsk”), Stowarzyszenie Praktyków Dramy Stop-Klatka („Biblijna historia Gdańska – warsztaty bibliodramatyczne”), Stowarzyszenie „dla Siedlec” (projekt „Być chlebem”) oraz Stowarzyszenie „WAGA” (projekt „Kulturka”).

W październiku odbyło się spotkanie dla przedstawicieli gdańskich organizacji pozarządowych, zainicjowane przez biuro programu EDK. GDAŃSK. Była to okazja do rozmów o programie EDK. GDAŃSK, ale także o strategii grantowej miasta na konkursy w zakresie wydarzeń kulturalnych oraz o potrzebach gdańskich ngosów.

Instytucje kultury w programie EDK. GDAŃSK

W kwietniu niemal 30 edukatorek i edukatorów tworzący na co dzień gdańską ofertę edukacyjną w instytucjach kultury spotkało się na żywo w ramach działań EDK. GDAŃSK. Była to inauguracja cyklicznych spotkań, czas twórczej integracji, lepszego poznawania programu, dzielenia się refleksjami, wskazywania potrzeb i rozwoju. Pierwsze spotkanie odbyło się w Miejskim Teatrze Miniatura.

W maju odbyło się kolejne spotkanie. Tym razem w GAK Stacji Orunia. Uczestnicy spotkania opowiadali o inicjatywach szczególnie ważnych dla ich instytucji, dzieli się pomysłami, spostrzeżeniami, a także wskazywali problemy. Zastanawiali się jak najlepiej rozwijać swoje działania edukacyjne, szczególnie w kontekście współpracy ze szkołami, także tej związanej z pilotażem programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK.

W czerwcu w Europejskim Centrum Solidarności, w ramach cyklicznych spotkań, edukatorki i edukatorzy z gdańskich instytucji kultury wzięli udział w warsztatach prowadzonych przez Jolę Sławińską-Ryszkę oraz Piotra Knasia, podczas których poznawali dobre praktyki edukacji kulturowej z Krakowa i Łodzi, miast mających już duże doświadczenie w tym obszarze.

Lato to doskonały czas na realizację kulturalnych inicjatyw, z których mogą korzystać  mieszkańcy i mieszkanki Gdańska. Dzięki Mobilnemu Domowi Kultury (Gdański Archipelag Kultury) nie brakowało okazji do wyjątkowych spotykań, wpisujących się w działania z zakresu edukacji do kultury. W tym roku odbywały się one w różnych dzielnicach Gdańska: Ossowej, Kokoszkach, Pieckach-Migowie, Jasieniu, Oruni i Ujeścisku-Łostowicach. A ich hasłem przewodnim była wspólnota.

W listopadzie rozstrzygnięto konkurs na realizację projektów z zakresu edukacji kulturowej przez gdańskie instytucje kultury. Dofinansowanie zdobyło pięć instytucji, które zrealizowały projekty z zakresu edukacji kulturowej w Gdańsku dla mieszkanek i mieszkańców miasta, w szczególności obejmujące edukację o Gdańsku, edukację filmową i edukację literacką. Były to: „Almanach Legend Gdańskich” – spacery, słuchowiska i warsztaty dla całych rodzin (Gdańska Galeria Miejska), „Brakująca połowa gdańskich dziejów. Cykl warsztatów herstorycznych” ­– warsztaty dla nauczycielek i nauczycieli (Instytut Kultury Miejskiej), „Jak powstaje film?” – warsztaty dla szkół ponadpodstawowych (Gdański Archipelag Kultury), „Święto Animacji w ŁAŹNI” – warsztaty z tworzenia animacji poklatkowej gdańskich szkół podstawowych (CENTRUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ ŁAŹNIA) oraz „Kultura XVIII-wiecznego Gdańska” – spotkania dla rodzin (Muzeum Gdańska). Wszystkie te działania zostały wybrane w ramach naboru ofert na realizację projektów z zakresu edukacji kulturowej w Gdańsku dla mieszkanek i mieszkańców miasta, w szczególności obejmujących edukację o Gdańsku, edukację filmową i edukację literacką.

Włącz się!

– Program EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK ma już rok. Bez wątpienia był to bardzo owocny czas. Czas wsłuchiwania się w potrzeby, rozmów, wspólnych działań, sieciowania, rozwijania kompetencji.  Przedszkola, szkoły, instytucje kultury, organizacje pozarządowe, to nadal nie wszyscy z naszych partnerów. EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK to program, w którym stawiamy na współpracę i to przynosi efekty – mówi Celina Zboromirska-Bieńczak koordynatorka programu EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK.

EDUKACJA DO KULTURY. GDAŃSK to działa! Włącz się!