Ruszają szkolne rezydencje artystyczne programu Edukacja do Kultury. Gdańsk. Poznajcie program i zasady zapisów!

Rezydencje artystyczne to innowacyjny format wprowadzania kultury do gdańskich szkół, realizowany w ramach miejskiego programu Edukacja do Kultury. Gdańsk. Inicjatywa zakłada odejście od tradycyjnego modelu edukacji – uczennice i uczniowie nie są tu biernymi odbiorcami, lecz stają się pełnoprawnymi współtwórcami procesu artystycznego. Punktem wyjścia do każdego działania twórczego są realne zainteresowania, potrzeby i pomysły dzieci i młodzieży.

Zainteresowanie gdańskiego środowiska twórczego inicjatywą łączącą sztukę i szkołę okazało się ogromne. Do otwartego naboru zgłosiło się niemal 60 artystek i artystów. Ostatecznie wyłoniono sześć koncepcji warsztatowych, reprezentujących różnorodne dziedziny sztuki, które już od października będą realizowane w gdańskich placówkach edukacyjnych.

Każda rezydencja to cykl trzech spotkań realizowanych w okresie od października do grudnia 2026 roku. Każde ze spotkań warsztatowych potrwa dwie godziny lekcyjne, podczas których dzieci i młodzież przejdą drogę: od diagnozy własnych potrzeb, przez proces twórczy i eksperymentowanie z materią sztuki, aż po finalną prezentację wypracowanych efektów.

Zasady rekrutacji dla gdańskich placówek

Zapisy na rezydencje w I semestrze roku szkolnego 2026/2027 rozpoczną się w Dniu Edukacji Narodowej, 14 października o godzinie 12.00.

• Dla kogo: uczestniczyć w rezydencjach mogą klasy nauczycielek i nauczycieli zapisanych do programu EDK. GDAŃSK (do grupy można dołączyć w każdym momencie).
• Ograniczona liczba miejsc: ze względu na warsztatowy i procesowy charakter działań, liczba miejsc jest ściśle ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. 
• Podmiotowość młodzieży: zdecydowanie rekomendujemy, aby przed ostatecznym zapisaniem klasy, nauczycielki i nauczyciele uważnie prześledzili poniższe propozycje (zwracając uwagę na przedziały wiekowe) i omówili ten wybór z uczennicami i uczniami. Ich świadomość procesu twórczego, w którym wezmą udział, oraz realny wpływ na decyzjęjest niezwykle istotna.
• Kolejne szanse: szkoły, którym nie uda się zakwalifikować w październiku, będą miały szansę na udział w projekcie w II semestrze, podczas którego uruchomiona zostanie kolejna pula rezydencji z udziałem nowych twórczyń i twórców.

Formularze zapisów będą dostępne na platformie Facebook i stronie internetowej programu Edukacja do Kultury. Gdańsk.

Program rezydencji artystycznych – semestr I (rok szkolny 2026/2027)

Poniżej prezentujemy sylwetki zaproszonych twórców oraz pełne, szczegółowe opisy zaplanowanych cyklów warsztatowych.

TANIEC 

KTO: Agata Gregorkiewicz – trójmiejska tancerka, pedagożka tańca współczesnego i improwizacji oraz praktyczka terapeutycznego wymiaru tańca i pracy z ciałem. 

DLA KOGO: klasy I-III 

CO: Temat cyklu: „Ciałotwory – ciało jako narzędzie wyobraźni”

• Spotkanie I – Ciało jako narzędzie twórcze. Poprzez zabawy ruchowe i improwizację uczestnicy będą odkrywać możliwości własnego ciała. Sprawdzą, jak ruch, bezruch, kształt, ciężar i tempo mogą zmieniać sposób, w jaki się poruszają. Zaczną tworzyć własne „ciałotwory” – niezwykłe formy i postaci powstające z ruchu i wyobraźni.
• Spotkanie II – Wspólne tworzenie poprzez ruch i improwizację. Wykorzystując doświadczenia z pierwszego spotkania, dzieci będą wspólnie tworzyć ruchowe formy, relacje i krótkie historie. Będą eksperymentować z ruchem indywidualnym, w parach i grupach, rozwijając własne pomysły poprzez improwizację. Zobaczą, jak z pojedynczych ruchów może powstać wspólny świat.
• Spotkanie III – Prezentacja wspólnego działania. Z wybranych przez dzieci ruchów, postaci i pomysłów stworzona zostanie krótka wspólna forma. Grupa przygotuje jej pokaz dla innych uczniów lub społeczności szkolnej. Będzie to okazja do podzielenia się własną wyobraźnią i doświadczeniem tworzenia poprzez ciało.

SZTUKI PLASTYCZNE I WIZUALNE 

KTO: Lidia Zajdzińska – ilustratorka i projektantka graficzna, absolwentka ASP we Wrocławiu. 

DLA KOGO: klasy IV-VIII 

CO: Temat cyklu: „Drugi obieg rzeczy – upcykling ceramiki” Artystka chce pokazać, że w dobie „fast fashion” przedmioty, które przestały być atrakcyjne, mogą otrzymać nowe życie dzięki twórczej ingerencji.

• Spotkanie I – Drugi obieg rzeczy. Poznanie się i rozmowa o tym, czym jest drugi obieg rzeczy i upcykling. Prowadząca opowie o swojej praktyce artystycznej i pracy w pracowni upcyklingu ceramiki (Minki Studio). Wspólnie zastanowią się, jak można spojrzeć na stary przedmiot w nowy sposób i jakie historie kryją się w rzeczach, które już posiadamy.
• Spotkanie II – Upcykling ceramiki. Praca z techniką kalkomanii ceramicznej. Uczestnicy zaprojektują własne wzory i ozdobią nimi ceramikę z drugiego obiegu (przyniesioną ze sobą lub przygotowaną przez artystkę). Ważnym elementem będzie eksperymentowanie i szukanie własnego języka wizualnego.
• Spotkanie III – Analiza efektów i wystawa. Prowadząca przywiezie wypaloną i gotową ceramikę z zaprojektowanymi przez młodzież wzorami. Uczestnicy wspólnie ją obejrzą, porozmawiają o procesie i porównają początkowe pomysły z finalnymi realizacjami. Spotkanie zakończy się wspólnym pokazem prac, tworzącym małą wystawę dla klasy lub społeczności szkolnej.

TEATR

KTO: Agata Bykowska – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. 

DLA KOGO: klasy IV-VIII | młodzież szkół ponadpodstawowych 

CO: Cykl warsztatów „Grać czy być?”

• 1. Grać czy być? Uczestnicy zaczną od prostego pytania: czy aktor zawsze musi coś udawać? Podczas ćwiczeń i krótkich improwizacji sprawdzą, czym różni się „granie” od prawdziwej reakcji. Będą pracować z partnerem, obserwować siebie nawzajem i sprawdzać, co dzieje się z ciałem, kiedy naprawdę słuchają i reagują na drugą osobę. Spróbują różnych sposobów zagrania tej samej sytuacji – bardziej „na pokaz” i bardziej naturalnie, badając, co sprawia, że zachowanie wydaje się prawdziwe.
• 2. Jak porusza się charakter? Każdy uczestnik wybierze zwierzę, by znaleźć jego charakter w swoim ciele. Uczestnicy będą obserwować sposób chodzenia, tempo, gesty, napięcie ciała, sposób patrzenia i reagowania wybranych zwierząt (np. kota, psa, żółwia, lisa), a następnie spróbują znaleźć podobne cechy u ludzi. Pod koniec zajęć każdy otrzyma krótki tekst, z którym będzie pracował na kolejnym spotkaniu.
• 3. Intencja – ruch – postać. Uczestnicy wrócą do wybranych cech, ale zaczną wyciszać ruch, przechodząc od dużego sposobu poruszania się do małych gestów, spojrzenia czy sposobu stania. Połączą to z otrzymanym wcześniej tekstem, szukając odpowiedzi na pytanie: czego chce postać i co próbuje osiągnąć? Celem będzie stworzenie krótkiej postaci, która nie jest tylko „zagrana”, ale wynika z ciała, charakteru i działania (droga warsztatu: obserwacja → zwierzę → ruch → cecha → człowiek → postać → intencja).

MUZYKA 

KTO: Patryk Skarbek-Tłuchowski – kompozytor, aranżer, pianista i pedagog. Wykładowca Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, nauczyciel muzyki oraz kierownik muzyczny gdyńskiego Prze!Teatru. 

DLA KOGO: klasy IV-VIII | młodzież szkół ponadpodstawowych 

CO: Cykl „Od dźwięku do utworu – jak powstaje muzyka w XXI wieku?” Uczestnicy wspólnie stworzą krótką formę audio: utwór, beat lub mini-słuchowisko łączące muzykę, głos i nagrane przez nich dźwięki.

• Spotkanie 1 – Słuchamy, szukamy, wybieramy. Poznanie grupy, jej muzycznych zainteresowań i potrzeb. Wspólne słuchanie, eksperymentowanie z dźwiękiem, głosem, rytmem i prostymi narzędziami cyfrowymi. Uczestnicy zdecydują, jaki charakter będzie miała ich wspólna realizacja i z jakich elementów ją zbudują.
• Spotkanie 2 – Produkujemy: od pomysłu do nagrania. Wspólna praca nad materiałem. Uczestnicy nagrywają głosy, instrumenty i dźwięki otoczenia, tworzą rytmy i krótkie partie muzyczne oraz poznają podstawy samplingu, montażu i produkcji. Każda osoba znajduje rolę dla siebie (wykonawca, autor tekstu, realizator dźwięku, producent).
• Spotkanie 3 – Składamy całość i prezentujemy. Finalizacja materiału: wybór najlepszych fragmentów, montaż, dodawanie efektów i wspólne decyzje dotyczące ostatecznego kształtu utworu. Zwieńczeniem cyklu będzie prezentacja stworzonej przez grupę formy audio oraz rozmowa o procesie twórczym i pracy współczesnego muzyka i producenta.

FILM 

KTO: Monika Czajkowska – reżyserka teatralna i filmowa, dramaturżka, dramatopisarka, scenarzystka i wykładowczyni akademicka (PWSFTViT w Łodzi i AT w Białymstoku). 

DLA KOGO: klasy IV-VIII | młodzież szkół ponadpodstawowych 

CO: Cykl spotkań filmowych i scenariuszowych. Prowadząca zakłada pełną otwartość na uczestników – nie narzuca z góry tematu, zależy jej, by problematyka warsztatów wyszła bezpośrednio od młodzieży. Jej zadaniem będzie wyłącznie pomoc w nadaniu teatralnych lub filmowych ram wybranym przez nich historiom.

• Spotkanie 1 – Zapoznanie się z grupą, zaproponowanie planu działań, usłyszenie jakie tematy są ważne dla osób w grupie, krótkie wprowadzenie o sztuce filmowej.
• Spotkanie 2 – Praca nad wybranym wspólnie tematem, próba ubrania całości w profesjonalną formę scenariusza.
• Spotkanie 3 – Rozmowa o wspólnej pracy, możliwość oficjalnej prezentacja efektu pracy na forum szkoły.

LITERATURA 

KTO: Stasia Budzisz – autorka książek reporterskich, reporterka, zajmuje się krajami byłego Związku Radzieckiego, głównie Kaukazu oraz Kaszubami, filolożka, tłumaczka języka rosyjskiego, Kaszubka z babki prababki. 

DLA KOGO: młodzież szkół ponadpodstawowych 

CO: Warsztaty reporterskie Efektem końcowym zajęć będzie stworzenie przez uczestników konspektu lub pogłębionego pomysłu na autorski reportaż.

• Zajęcia 1. Wprowadzenie do tematu: czym jest reportaż, jego główne cele i jak się zabrać do jego realizacji.
• Zajęcia 2. Działania praktyczne: jak zadawać pytania, jak dotrzeć do bohatera, jak odróżnić fakt od opinii, jak zacząć pisać. Ta część obejmuje już napisanie pierwszego fragmentu autorskiego tekstu.
• Zajęcia 3. Przygotowanie tematów do realizacji albo (zależnie od potrzeb i możliwości grupy) wspólna analiza materiału napisanego przez kursantów i kursantki oraz praca nad elementami storytellingu.

Przed nami czas artystycznych odkryć i odważnego wychodzenia poza szkolne ławki. Mamy nadzieję, że jesienne rezydencje staną się dla gdańskich dzieci i młodzieży bezpieczną przestrzenią swobodnej ekspresji, a dla kadry pedagogicznej – cennym wsparciem w codziennej pracy wychowawczej i edukacyjnej. 

Edukacja do Kultury. Gdańsk – działaMY! Włącz się!